Kort antwoord: Goede etiquette voor straatmuziek komt neer op vier gewoonten: houd afstand van andere artiesten, ga verder als je tijd om is, speel op een volume waar de straat mee kan leven en houd deuropeningen en trottoirs vrij. Veel steden schrijven deze gewoonten in hun vergunningen of vrijwillige codes, dus ze volgen houdt je ook aan de goede kant van de regels.
Waarom etiquette net zo belangrijk is als de regels
In veel steden is er helemaal geen vergunning, alleen een gedragscode. Glasgow, Manchester, Bath en Edinburgh werken allemaal zo. De code is vrijwillig, maar klachten leiden tot handhaving, en in Schotland kan de politie een straatmuzikant vragen te stoppen en kan apparatuur in beslag worden genomen als het verzoek wordt genegeerd.
Waar wel vergunningen bestaan, staat de etiquette meestal in de voorwaarden. In beide gevallen houden de straatmuzikanten die jarenlang goede speelplekken behouden het vol omdat winkeliers, bewoners en andere artiesten blij met ze zijn.
Een speelplek delen met andere straatmuzikanten
De meeste drukke plekken werken met wie het eerst komt, het eerst maalt. De beleefde manier om met een bezette plek om te gaan is eenvoudig:
- Wacht tot de artiest een nummer afmaakt en vraag dan wanneer hij denkt klaar te zijn. Zet je niet naast hem neer om te beginnen.
- Spreek een overdrachtstijd af en houd je eraan. De gids van Liverpool beschrijft precies dit: straatmuzikanten spreken onderling overdrachtstijden af.
- Ruim snel op als je tijd om is, zodat de volgende act niet hoeft te wachten.
- Reserveer geen plek met een lege koffer of tas terwijl je koffie gaat halen.
Ook afstand tussen acts is gebruikelijk. Een paar voorbeelden uit stadsregels en codes:
| Stad | Afstand tot andere straatmuzikanten |
|---|---|
| Sydney | Minstens 100 m |
| Dublin en Cork | 50 m |
| Adelaide, Edinburgh, Glasgow, Manchester, Liverpool | 50 m |
| Auckland | 50 m tussen optredens met geluid |
| Santa Monica Promenade, Las Vegas Fremont Street | 40 voet |
| Portland | Ongeveer één huizenblok (een richtlijn van de gemeenschap) |
Als er geen geschreven regel is, is een goede test of je de andere act vanaf jouw plek kunt horen. Zo ja, dan sta je te dichtbij.
Tijdslimieten en verder gaan
De hele dag op de beste plek blijven staan is de snelste manier om andere straatmuzikanten en nabijgelegen bedrijven te ergeren. Veel steden stellen een limiet, en de verschillen zijn groot:
- Amsterdam: 30 minuten op één plek, daarna minstens 100 meter verderop.
- Londen (de code van Westminster): sets van niet meer dan 40 minuten, daarna 20 minuten pauze voor de volgende act.
- Adelaide: 45 minuten, en je mag dezelfde locatie die dag niet opnieuw gebruiken.
- Vancouver, Edinburgh en Perth: ongeveer een uur, daarna verder.
- Manchester: 90 minuten, en binnen 24 uur niet terugkomen.
- Melbourne, Dublin en Glasgow: tot twee uur (één uur op Grafton Street in Dublin).
Waar geen regel is, is een uur een verstandige standaard. Zo blijft je set fris en krijgen andere artiesten een beurt. Bekijk jouw stad op de wereldkaart voor straatmuziek voordat je gaat.
Volume: speel voor de straat, niet voor de hele buurt
Geluidsoverlast is de meest voorkomende klacht over straatmuzikanten. Stadscodes beschrijven de grens vaak in termen die je zelf kunt controleren:
- De code van Glasgow zegt dat muziek niet verder dan 30 meter hoorbaar mag zijn.
- Sydney en Adelaide hanteren 50 meter.
- De afdwingbare grens van Portland is dat je niet duidelijk hoorbaar mag zijn op 100 voet of meer afstand.
- Bath vraagt dat het geluid niet boven het omgevingsgeluid van de straat uitstijgt.
Loop 30 tot 50 meter weg en luister terwijl een vriend speelt, of neem van daaruit op met je telefoon. Als je elk woord duidelijk hoort, zet het dan zachter. Richt luidsprekers op je publiek en niet op kantoorramen of woningen, en zet het volume in de avond nog lager.
Winkels, deuropeningen en buren
De bedrijven om je heen bepalen of je speelplek blijft bestaan. Een paar gewoonten helpen:
- Zet je nooit op voor een etalage, deuropening, nooduitgang of geldautomaat. Dublin en Cork vragen tijdens openingstijden minstens 3 meter van bedrijfsingangen, en Santa Monica vraagt 10 voet.
- Houd ook je publiek uit de deuropening. Een goede show die een winkel blokkeert, blijft een probleem.
- Stel je voor aan de winkeleigenaar naast je plek. Vraag of het volume goed is en wanneer het bij hen druk is.
- Als een winkelier vraagt om te verhuizen, doe dat dan. In Wellington is dat een vergunningsvoorwaarde als je direct voor een winkel staat.
- Gebruik geen banken, lantaarnpalen of straatmeubilair als onderdeel van je opstelling. De code van Manchester vraagt hier specifiek om.
Wissel je set af
Mensen die in de buurt van een speelplek werken, horen elke set die je speelt. Elk uur dezelfde vijf nummers horen is slopend, en meerdere codes zeggen dat ook. Glasgow en Bath vragen straatmuzikanten om hetzelfde materiaal niet te herhalen, Liverpool stelt voor minstens 30 minuten te wachten voordat je een nummer herhaalt, en Dublin en Cork eisen genoeg repertoire om minstens 30 minuten te spelen zonder te herhalen.
Een langere setlijst levert ook meer op, want vaste luisteraars en personeel dat twee keer per dag langskomt blijven geïnteresseerd.
Netjes om geld vragen
Een koffer of hoed op de grond wordt bijna overal geaccepteerd. Actief mensen om geld vragen is iets anders:
- De codes van Bath, Glasgow en Manchester vragen je niet te bedelen, en die van Manchester vraagt ook om geen borden te gebruiken om actief geld in te zamelen.
- In de ByWard Market in Ottawa moeten donaties in een vaste bak gaan en mag je niet rondlopen om te collecteren.
- In de City of London (de Square Mile) mogen straatartiesten helemaal geen geld inzamelen.
Een discreet bord bij je koffer dat mensen vertelt hoe ze een fooi kunnen geven is meestal prima, maar lees eerst de lokale code. Een kort bedankje tussen twee nummers werkt beter dan elke vraag om geld.
Fooien ontvangen zonder contant geld
Minder mensen hebben contant geld bij zich, en velen hebben geen munten. Met een bord met QR-code naast je koffer kunnen ze met kaart, Apple Pay of Google Pay een fooi geven zonder dat je midden in een nummer hoeft te stoppen. Bij TipIns betaalt de gever standaard de kosten, zodat jij de volledige fooi ontvangt, en één code kan fooien over bandleden verdelen. Je kunt een bord maken met de fooienbordgenerator.
Wereldkaart voor straatmuziek: Vergunningsregels voor 131 steden op één kaart.
Veelgestelde vragen
Mag je naast een andere straatmuzikant spelen?
Dat is slechte etiquette en vaak tegen de regels. Veel steden eisen 50 tot 100 meter tussen acts, en waar geen regel is, moeten jullie elkaar niet kunnen horen.
Hoe lang mag je op één plek spelen?
Volg de limiet van je stad, die loopt van 30 minuten in Amsterdam tot twee uur op plekken als Melbourne en Dublin. Waar geen regel is, is ongeveer een uur en dan verder een verstandige standaard.
Wat doe je als een winkeleigenaar vraagt om te verhuizen?
Verhuis beleefd, ook als je denkt dat je binnen de regels valt. Op sommige plekken, zoals Wellington, is het een vergunningsvoorwaarde, en bedrijven te vriend houden beschermt de speelplek voor elke straatmuzikant.
Is het onbeleefd om tijdens straatmuziek om fooien te vragen?
Op mensen afstappen of om geld roepen wordt door veel stadscodes afgeraden en is op sommige plekken verboden. Een open koffer en een bord worden over het algemeen geaccepteerd, maar controleer de lokale code.
Hoe luid is te luid voor straatmuziek?
Een gangbare test in stadscodes is afstand: als je muziek op 30 tot 50 meter duidelijk hoorbaar is, is het waarschijnlijk te luid. Sommige steden, zoals Melbourne en Dublin, stellen decibellimieten.
De TipIns-app is beschikbaar in deze taal. Sommige links leiden naar pagina's in het Engels.
App Store
Google Play